Hộp số ly hợp kép DCT: Cấu tạo, Nguyên lý hoạt động và Ưu nhược điểm

Hộp số ly hợp kép DCT có cấu tạo đặc biệt, mang đến hiệu suất tối ưu cho trải nghiệm lái. Hộp số này cho phép việc chuyển số mượt mà hơn, cải thiện khả năng tăng tốc và tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, rất ít người thực sự hiểu về nguyên lý hoạt động cũng như ưu nhược điểm của hộp số này. Trong chia sẻ dưới đây, Honda Mỹ Đình sẽ giúp bạn hiểu tường tận về hộp số DCT là gì, ứng dụng ra sao? Hãy tham khảo nhé. 

Hộp số ly hợp kép là gì?

Hộp số ly hợp kép là gì? hộp số ly hợp kép hay hộp số DCT, là viết tắt của từ tiếng Anh Dual-Clutch Transmission. Đây là loại hộp số tự động với gồm 2 ly hợp như số sàn và hoạt động độc lập. Mỗi bộ ly hợp điều khiển một nhóm số chẵn hoặc lẻ, cho phép chuyển số một cách nhanh chóng và mượt mà.

Bản chất của hộp số DCT là sự kết hợp giữa hộp số tự động AT và hộp số sàn MT. Hộp số này kết hợp các ưu điểm hiệu suất của hộp số sàn với khả năng chuyển đổi mượt mà và dễ sử dụng của hộp số tự động.

Lịch sử phát triển của hộp số DCT

Hộp số ly hợp kép được phát minh bởi kỹ sư ô tô người Pháp – Adolphe Kegresse.

  • Năm 1930, ông lần đầu đưa ra khái niệm về hộp số ly hợp kép. Tuy nhiên, chiến tranh thế giới thứ 2 làm chậm trễ việc hiện thực hóa ý tưởng này.
  • Những năm 1980, ý tưởng về hộp số DCT bắt đầu được thực hiện và ứng dụng trên nhiều loại ô tô, xe đua, xe sang thời bấy giờ.
  • Năm 1893, Porsche lần đầu trang bị hộp số ly hợp kép cho mẫu xe đua Porsche 959.
  • Đến năm 2008, Volkswagen là tập đoàn đầu tiên sản xuất đại trà cho hộp số DCT 7 cấp. Từ đó, hộp số ly hợp DCT cũng được sử dụng phổ biến hơn.

Các nhà sản xuất hộp số DCT trên thế giới

Trên thế giới, có nhiều hãng ô tô và công ty chuyên sản xuất hộp số DCT cho các hãng xe hơi. Có thể điểm qua một vài cái tên:

  • BorgWarner: Thương hiệu này sản xuất hộp số DCT lần đầu vào năm 2003, Khi đó, hộp số được sử dụng trên model R32 của Volkswagen Golf. Về sau, Volkswagen cũng đã sử dụng nhiều hộp số DCT (tên gọi DSG) do hãng này sản xuất trên các dòng xe của mình. Năm 2007, xe thể thao Nissan GT-R cũng sử dụng hộp số DCT do BorgWarner sản xuất.
  • Getrag: Getrag bắt đầu sản xuất DCT vào năm 2008. Hãng này chuyên cung cấp hộp số cho các thương hiệu ô tô hạng sang như: BMW, Dacia, Ferrari, Dodge, Mercedes-Benz, Ford.
  • LuK: Năm 2008, Volkswagen bắt đầu sử dụng hộp số DCT do thương hiệu LuK sản xuất.
  • Ricardo: Trong giai đoạn 2005 – 2015, Bugatti Veyron sử dụng hộp số DCT do Ricardo sản xuất.
  • Tremec: Đây là hãng sản xuất hộp số DCT 8 cấp cho Chevrolet Corvette C8 2020 và DCT 7 cấp cho Ford Mustang Shelby GT500 2020.
  • ZF Friedrichshafen: Hãng sản xuất hộp số DCT 7 cấp cho Porsche.

Cấu tạo của hộp số ly hợp kép DCT

Hộp số ly hợp kép có cấu tạo đặc biệt, với hai bộ phận chính, gồm: Bánh răng và bộ ly hợp, giúp quá trình chuyển đổi số mượt mà và hiệu quả.Trong đó:

  • Bánh răng: Bánh răng đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổ số và truyền lực từ động cơ đến bánh xe. Cấu trúc của hộp số DCT gồm nhiều bộ bánh răng khác nhau để thực hiện việc truyền động qua các bộ số khác nhau.
  • Ly hợp: Trong hộp số DCT có hai bộ ly hợp độc lập. Chúng được sử dụng để kết nối động cơ với các bộ số và truyền động công suất. Mỗi bộ ly hợp điều khiển một bộ số chẵn/lẻ riêng biệt.

Nguyên lý hoạt động của hộp số DCT

Nguyên lý hoạt động của DCT khá tương tự với hộp số sàn. Tuy nhiên, cơ cấu sang số sẽ giống với hộp số tự động. Có thể hiểu đơn giản, đây là sự kết hợp giữa hai bộ ly hợp độc lập và hai bộ số để việc chuyển đổi số mượt mà và nhanh chóng hơn.

Hai bộ ly hợp tuy hoạt động động lập theo một cách thống nhất. Cụ thể:

  • Một ly hợp sẽ điều khiển các bộ bánh răng cấp số lẻ như 1,3,5…
  • Ly hợp còn lại sẽ điều khiển các bộ bánh răng cấp số chẵn như: 2,4,6…

Khi xe đang chạy ở số 1, bộ ly hợp của số 2 đã sẵn sàng với số tiếp theo. Từ đó, việc chuyển số sẽ mượt mà và nhanh chóng hơ, hiệu suất tốt hơn so với hộp số tự động truyền thống (AT).

Phân loại hộp số ly hợp kép DCT

Hộp số ly hợp kép có thể được phân loại dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Tuy nhiên, cách phân loại phổ biến nhất là chia thành 2 loại khô và ướt. Mỗi loại sẽ có những ưu điểm khác nhau. Bạn hãy tham khảo chi tiết nhé.

Hộp số ly hợp kép khô

Hộp số ly hợp kép khô là loại sử dụng ma sát trực tiếp. Nghĩa là các bộ phận ly hợp không tiếp xúc với dầu hoặc chất lỏng làm mát, hoạt động hoàn toàn trong môi trường khô.

Ưu điểm: 

  • Trọng lượng nhẹ hơn ly hợp kép ướt: Vì không sử dụng hệ thống làm mát dầu, nên trọng lượng của loại khô nhẹ hơn so với loại ướt.
  • Hiệu suất tốt: Thiết kế không sử dụng dầu truyền giúp hộp số ly hợp kép khô hoạt động tốt hơn trong các ứng dụng yêu cầu hiệu suất cao như xe thể thao và đua xe.
  • Bảo dưỡng đơn giản: Không phải lo lắng về việc thay dầu truyền và hệ thống làm mát dầu. Việc bảo dưỡng hộp số ly hợp kép khô thường đơn giản hơn và tiết kiệm thời gian.

Hộp số ly hợp kép ướt

Chứa thêm dầu hộp số để làm mát, tản nhiệt nhằm tăng khả năng chịu mô men xoắn cao hơn.

Ưu điểm: 

  • Làm mát: Dầu giúp làm mát và bôi trơn các bộ phận bên trong hộp số. Nó làm giảm thiểu tình trạng quá nhiệt và hao mòn của hộp số. Điều này đặc biệt quan trọng khi xe được sử dụng trong môi trường nắng nóng hoặc tải nặng.
  • Tăng hiệu suất: Dầu truyền kết hợp với cấu trúc ly hợp kép giúp hộp số chuyển số nhanh và mượt mà hơn so với hộp số tự động truyền thống.

Đánh giá hộp số ly hợp kép DCT

Hộp số ly hợp kép DCT đã mang lại nhiều sự thay đổi tích cực trong lĩnh vực ô tô.  Tuy nhiên, nó vẫn tồn tại một số nhược điểm nhỏ cần phải cân nhắc. Hãy cùng đánh giá hộp số này với Honda Mỹ Đình nhé.

Ưu điểm

  • Vận hành mượt mà, dễ dàng: Hộp số DCT giúp tối ưu hóa hiệu suất của động cơ.
  • Chuyển số nhanh: Nguyên lý của hộp số DCT là sử dụng hai bộ ly hợp độc lập. Do đó, nó luôn sẵn sàng chuyển số tiếp theo, giúp quá trình chuyển số nhanh và mượt mà hơn hộp số tự động truyền thống.
  • Tiết kiệm nhiên liệu: Cấu tạo 2 ly hợp giảm thiểu hao hụt công suất, giúp tối ưu mức tiêu hao nhiên liệu. Khả năng ngắt kết nối động cơ khi không cần truyền công suất giữa các lần chuyển số giúp tiết kiệm nhiên liệu hơn.

Nhược điểm

  • Dễ bị lỗi do quá nhiệt: Hộp số ly hợp kép khô dễ bị lỗi quá nhiệt. Do cấu trúc hoạt động trong môi trường khô nên khả năng làm mát của hộp số kém. Điều này khiến nhiệt dễ dàng tăng cao.
  • Chi phí cao: Chi phí bảo dưỡng và sản xuất của DCT đều cao do cấu trúc cơ khí phức tạp. Đây là một phần lý do khiến loại hộp số này chỉ được dùng trong các dòng siêu xe hoặc xe đua.

Hộp số DCT bị quá nhiệt và cách khắc phục

Hộp số DCT có thể bị quá nhiệt trong một số trường hợp. Điều này gây ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành cũng như các vấn đề về bảo trì. Dưới đây là một số nguyên nhân gây quá nhiệt và cách khắc phục bạn có thể tham khảo.

Hộp số DCT dễ bị quá nhiệt do:

Có 2 lý do chính khiến hộp số ly hợp kép rơi vào tình trạng quá nhiệt. Cụ thể:

  • Xe đi/dừng liên tục trong thời gian dài, ở tốc độ cao. Điều này tạo ra áp lực nhiệt lớn trên các bộ phận, đặc biệt là bộ ly hợp và bộ số, dẫn đến quá nhiệt.
  • Lượng dầu làm mát không đủ/ hoạt động không đúng cách. Điều này xuất phát từ việc không bảo dưỡng hoặc thay dầu định kỳ. Từ đó dầu bị ô nhiễm hoặc bị lão hóa, làm tăng nguy cơ quá nhiệt.

Hậu quả khi hộp số ly hợp kép bị quá nhiệt

Hộp số DCT bị quá nhiệt sẽ gây ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành cũng như tính an toàn khi sử dụng xe. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nhé.

  • Mòn, mất độ bám: Quá nhiệt có thể làm tăng tốc độ hao mòn của các bộ phận bên trong hộp số DCT. Điều này có thể làm giảm tuổi thọ của hộp số và cần thiết phải thay thế các bộ phận sớm hơn.
  • Hiện tượng trượt số, không ăn số: Quá nhiệt có thể dẫn đến làm giảm hiệu suất chuyển số của hộp số DCT. Các vấn đề như chuyển số chậm chạp, đánh động hoặc nhảy số không mong muốn.
  • Giảm hiệu suất: Khi chuyển số bị giảm độ nhạy, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khả năng vận hành của hộp số.

Cách khắc phục tình trạng quá nhiệt

Có nhiều phương thức để xử lý và khắc phục tình trạng quá nhiệt ở hộp số ly hợp kép. Các bạn hãy tham khảo để tránh tối đa tình trạng này nhé.

  • Hạn chế di chuyển dài hoặc tải nặng: Đảm bảo sử dụng hộp số DCT theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tránh sử dụng trong điều kiện quá tải hoặc tốc độ cao liên tục.
  • Bảo dưỡng định kỳ: Đảm bảo bảo dưỡng định kỳ và thay dầu truyền đúng theo lịch trình. Dầu truyền sạch và mới giúp đảm bảo hiệu suất tốt hơn và ngăn ngừa quá nhiệt.

Giải đáp thắc mắc về hộp số ly hợp kép DCT

Có rất nhiều quan tâm, thắc mắc liên quan đến hộp số ly hợp kép DCT. Trong phần này, Honda Mỹ Đình đã tổng hợp một số câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Hãy cùng lời giải với chúng tôi nhé.

Các dòng xe nào thường sử dụng hộp số DCT?

Hầu hết các dòng xe đang sử dụng hộp số DCT trên thế giới hiện nay đều là xe sang. Một số cái tên nổi bật có thể điểm qua như:

  • Porsche đã sử dụng hộp số DCT với tên gọi PDK cho các mẫu xe đua từ năm 1983. Đến nay, hãng vẫn áp dụng PDK và các mẫu xe đua, xe thể thao của mình.
  • Audi sử dụng hộp số DCT với tên gọi S-Tronic.
  • Mercedes sử dụng hộp số hộp số 7G-DCT.
  • BMW sử dụng hộp số DCT với tên gọi Steptronic
  • Một số hãng khác sử dụng hộp số DCT 7 cấp.

Trải nghiệm giữa hộp số ly hợp kép và hộp số tự động khác nhau thế nào

So với hộp số tự động truyền thống, trải nghiệm hộp số DCT sẽ có nhiều điểm vượt trội rõ ràng. Có thể kể đến như tiết kiệm nhiên liệu, khả năng vận hành, chuyển số. Chi tiết xem bảng sau:

Tiêu chí so sánhHộp số DCTHộp số tự động AT
Chuyển sốMượt mà, nhanh chóng, ít bị gián đoạnCó độ trễ nhỏ
Hiệu suấtHiệu suất tốtHiệu suất thấp hơn DCT
Trải nghiệm lái thể thaoTrải nghiệm tốt hơn do khả năng chuyển số nhanhKhông đáp ứng tốt. 
Tiết kiệm nhiên liệuTiết kiệm nhiên liệu tốtTiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn, đặc biệt khi di chuyển trong điều kiện đô thị. 

Những chia sẻ của Honda Mỹ Đình đã giúp bạn hiểu rõ khái niệm, cấu tạo và nguyên lý hoạt động cũng như ứng dụng của hộp số ly hợp kép rồi phải không nào. Với khả năng chuyển số mượt mà, trải nghiệm lái linh hoạt, cũng như tiết kiệm nhiên liệu, hộp số DCT là một lựa chọn tối ưu cho xe hơi hiện đại.

Bên cạnh hộp số DCT, hiện nay cũng có nhiều loại khác như hộp số vô cấp CVT, hộp số tự động AT. Hãy theo dõi Honda Mỹ Đình để tìm hiểu trong các bài viết sau bạn nhé.


5/5 - (1 bình chọn)

CÁC BÀI VIẾT MỚI NHẤT

LIÊN HỆ VỚI HONDA Ô TÔ MỸ ĐÌNH