Bầu trợ lực chân không ô tô: Cấu tạo, nguyên lý và các lỗi thường gặp

Bầu trợ lực chân không ô tô đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phanh các dòng xe ô tô hiện nay. Nhờ có nó mà người lái sẽ không tốn nhiều sức khi đạp bàn đạp phanh, đem lại trải nghiệm tốt nhất khi vận hành. Hãy cùng Honda Mỹ Đình tìm hiểu tổng quát về hệ thống hữu ích này nhé!

Bầu trợ lực chân không trên ô tô là gì?

Bầu trợ lực chân không (còn gọi là bầu trợ lực phanh) là bộ phận khuếch đại lực đạp chân phanh để người lái khi nhấn bàn đạp phanh không phải tốn nhiều sức. Trong quá trình sử dụng lâu dài, hệ thống phanh trục trặc (bao gồm bầu trợ lực phanh) là điều khó tránh khỏi. Do đó, chủ xe nên kiểm tra hệ thống định kỳ để có phương án sửa chữa, thay thế khi cần thiết.

Bầu trợ lực chân không còn gọi là bầu trợ lực phanh (Ảnh: Sưu tầm internet)
Bầu trợ lực chân không còn gọi là bầu trợ lực phanh (Ảnh: Sưu tầm internet)

Cấu tạo bầu trợ lực chân phanh trên ô tô

Cấu tạo trợ lực chân không ô tô gồm có: 

  • Thanh điều khiển van không khí
  • Cần đẩy
  • Piston bộ trợ lực
  • Thân bộ trợ lực
  • Màng ngăn
  • Lò xo màng
  • Thân van
  • Đĩa phản lực
  • Bộ lọc khí
  • Phớt thân bộ trợ lực
  • Buồng áp suất biến đổi
  • Buồng áp suất không biến đổi
Cấu tạo trợ lực chân không ô tô (Ảnh: Sưu tầm internet)
Cấu tạo trợ lực chân không ô tô (Ảnh: Sưu tầm internet)

Vị trí lắp đặt bầu trợ lực chân không

Bộ trợ lực phanh nằm ở giữa bàn đạp phanh và xi lanh tổng để giảm bớt sự đề kháng từ bàn đạp phanh và tăng cường hiệu suất của lực ép phanh. Điều này giúp lái xe thực hiện pha phanh một cách mượt mà hơn, không gặp khó khăn.

Nguyên lý hoạt động bầu trợ phanh

Hệ thống trợ lực phanh hoạt động theo nguyên lý tận dụng chênh lệch giữa áp suất khí quyển và chân không động cơ để khuếch đại lực ấn chân phanh.

Hệ thống trợ lực phanh hoạt động theo chênh lệch giữa áp suất khí quyển và chân không động cơ (Ảnh: Sưu tầm internet)
Hệ thống trợ lực phanh hoạt động theo chênh lệch giữa áp suất khí quyển và chân không động cơ (Ảnh: Sưu tầm internet)

Khi không đạp phanh

Van chân không tích hợp với van điều khiển và được lò xo hồi vị kéo về phía bên phải. Mặt khác, van điều khiển bị lò xo đẩy sang phía bên trái. Nhờ cơ cấu này, không khí từ bên ngoài không thể vào buồng áp suất biến đổi.

Trong quá trình hoạt động, van chân không bị tách khỏi van điều chỉnh, tạo ra lối thông giữa lỗ A và lỗ B. Do đó, luôn có chân không duy trì trong buồng áp suất không đổi và buồng áp suất biến đổi. Vì vậy, lò xo màng ngăn đẩy piston sang phải. 

Van chân không bị tách khỏi van điều chỉnh, tạo ra lối thông giữa lỗ A và lỗ B (Ảnh: Sưu tầm internet)
Van chân không bị tách khỏi van điều chỉnh, tạo ra lối thông giữa lỗ A và lỗ B (Ảnh: Sưu tầm internet)

Khi đạp phanh

Khi tác dụng lực lên bàn đạp phanh, cần điều khiển bắt đầu đẩy không khí sang bên trái, đồng thời lò xo của van điều chỉnh đẩy van không khí theo hướng tương tự đến khi tiếp xúc với van chân không. Chuyển động này khiến tắt kín lối thông giữa lỗ A và lỗ B.

Van không khí di chuyển tiếp sang trái, mở cửa cho không khí bên ngoài tràn vào buồng áp suất biến đổi khi đi qua lưới lọc. Sự chênh lệch áp suất giữa buồng áp suất biến đổi và buồng áp suất không đổi tạo khuếch đại lực nén của lò xo và tăng áp lực piston. Điều này giúp thực hiện quá trình phanh được dễ dàng và hiệu quả.

Chênh lệch áp suất giữa buồng áp suất biến đổi và buồng áp suất không đổi tạo khuếch đại lực nén của lò xo và tăng áp lực piston (Ảnh: Sưu tầm internet)
Chênh lệch áp suất giữa buồng áp suất biến đổi và buồng áp suất không đổi tạo khuếch đại lực nén của lò xo và tăng áp lực piston (Ảnh: Sưu tầm internet)

Khi nhấn giữ phanh

Khi đạp bàn phanh ở áp lực nhẹ, cần điều khiển van và van không khí dịch chuyển hoàn toàn sang bên trái nhưng piston vẫn bị đẩy sang trái. Khi đó, không khí từ bên ngoài bị chặn không thể xâm nhập vào buồng áp suất biến đổi. Áp suất trong buồng biến đổi vẫn duy trì ổn định nhờ van điều khiển dịch chuyển sang trái và tiếp xúc với van không khí. Điều này tạo ra một sự chênh lệch áp suất không đổi giữa buồng áp suất biến đổi và buồng áp suất ổn định khiến piston ngừng di chuyển và giữ vững lực phanh.

Cần điều khiển van và van không khí dịch chuyển hoàn toàn sang bên trái nhưng piston vẫn bị đẩy sang trái (Ảnh: Sưu tầm internet)
Cần điều khiển van và van không khí dịch chuyển hoàn toàn sang bên trái nhưng piston vẫn bị đẩy sang trái (Ảnh: Sưu tầm internet)

Dấu hiệu nhận biết bầu trợ lực chân không bị hỏng

Dưới đây là các dấu hiệu cho thấy bầu trợ lực chân không đang gặp vấn đề:

Dấu hiệu nhận biết bầu trợ lực chân không bị hỏng (Ảnh: Sưu tầm internet)
Dấu hiệu nhận biết bầu trợ lực chân không bị hỏng (Ảnh: Sưu tầm internet)

Pedal bị nặng, mất trợ lực phanh

Khi bộ trợ lực phanh bằng bầu hơi gặp sự cố, thường xuyên xuất hiện vấn đề liên quan đến áp suất. Lúc này, áp suất không đạt chuẩn dẫn đến việc không tạo được chênh lệch áp suất giữa buồng áp suất ổn định và buồng áp suất biến đổi khi hệ thống phanh được kích hoạt.

Khi người lái đạp chân phanh, van điều khiển di chuyển về phía bên trái, đẩy van không khí và đĩa phản lực. Hành động này tác động trực tiếp lên piston xilanh chính, tạo ra lực lênh phanh. Do sự cố trợ lực phanh, hệ thống vẫn hoạt động nhưng người lái sẽ cảm thấy phanh trở nên nặng hơn so với bình thường.

Pedal bị nặng, mất trợ lực phanh (Ảnh: Sưu tầm internet)
Pedal bị nặng, mất trợ lực phanh (Ảnh: Sưu tầm internet)

Pedal không ăn, phanh chậm

Sự trục trặc của bộ trợ lực chân không dẫn đến việc không có sự khuếch đại lực phanh. Tình trạng này làm cho hệ thống phanh không hoạt động hiệu quả như trước. Vì vậy, xe thường có dấu hiệu như phanh không ăn, khoảng cách phanh dài hơn bình thường.

Pedal không ăn, phanh chậm (Ảnh: Sưu tầm internet)
Pedal không ăn, phanh chậm (Ảnh: Sưu tầm internet)

Pedal phanh cao/thấp hơn bình thường

Khi hệ thống bầu trợ lực phanh ô tô gặp vấn đề, biểu hiện thấy bàn đạp phanh trở nên thấp hơn hoặc cao hơn so với bình thường. Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến của sự cố trợ lực phanh.

Bàn đạp phanh trở nên thấp hơn hoặc cao hơn so với bình thường (Ảnh: Sưu tầm internet)
Bàn đạp phanh trở nên thấp hơn hoặc cao hơn so với bình thường (Ảnh: Sưu tầm internet)

Xe bị khựng, giật, rung khi đạp pedal

Bộ trợ lực phanh ô tô chứa một màng ngăn không cho không khí vào buồng áp suất. Nếu màng ngăn này bị hở hoặc hỏng, khi người lái kích hoạt hệ thống phanh, xe sẽ thường bị khựng, giật, rung,… Điều này dẫn đến hiệu suất phanh kém và là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy bầu trợ lực phanh gặp vấn đề.

Xe bị khựng, giật, rung khi đạp pedal (Ảnh: Sưu tầm internet)
Xe bị khựng, giật, rung khi đạp pedal (Ảnh: Sưu tầm internet)

Tốc độ động cơ không ổn định

Như đã đề cập trước đó, màng ngăn bị hở dẫn đến việc không khí lọt vào buồng áp suất, làm xuất hiện dấu hiệu xe bị khựng lại khi phanh. Khi tình trạng này không được khắc phục và kéo dài sẽ tạo ra các vấn đề trục trặc cho động cơ, tốc độ hoạt động động cơ không còn ổn định.

Màng ngăn bị hở dẫn không được khắc phục sẽ tạo ra các vấn đề trục trặc cho động cơ, tốc độ hoạt động động cơ không còn ổn định (Ảnh: Sưu tầm internet)
Màng ngăn bị hở dẫn không được khắc phục sẽ tạo ra các vấn đề trục trặc cho động cơ, tốc độ hoạt động động cơ không còn ổn định (Ảnh: Sưu tầm internet)

Hướng dẫn sử dụng bầu trợ lực phanh hiệu quả

Hệ thống trợ lực chân không khi làm việc sẽ chịu nhiều áp lực và nhiệt độ cao do ma sát, lâu dài dẫn đến hư hỏng cần sửa chữa và bảo dưỡng xe. Do đó, chủ phương tiện cần thường xuyên theo dõi và bảo dưỡng định kỳ bộ phận này để kịp thời phát hiện hư hỏng, sửa chữa và thay thế nếu cần thiết. Điều này đảm bảo xe luôn vận hành an toàn nhất.

Trong quá trình lái, người lái nên phân chia hoạt động phanh và bẻ lái để đạt độ bám cao giữa bánh xe và mặt đường. Nếu thực hiện đồng thời hai động tác này sẽ khiến xe bị trượt và chuyển hướng kém dẫn đến xe khó giảm tốc độ. Đồng thời, việc tách bạch hai hoạt động này cũng giúp tăng tuổi thọ và chất lượng của bầu trợ lực chân không.

Để đảm bảo chất lượng tốt nhất trong quá trình sửa chữa, chủ xe nên chọn các trung tâm uy tín, sử dụng phụ tùng chính hãng. Đối với các tài xế nên kiểm tra xi lanh tổng phanh có bị chảy dầu không, bởi khi dầu thủy lực từ xi lanh bị chảy có thể khiến bầu trợ lực phanh mới bị hỏng.

6 bước thay thế bầu trợ lực chân không đúng cách

Bạn có thể tự thay thế bầu trợ lực phanh khi không có sự hỗ trợ từ các trung tâm sửa chữa ô tô:

Cách bước thay thế bầu trợ lực phanh đúng cách (Ảnh: Sưu tầm internet)
Cách bước thay thế bầu trợ lực phanh đúng cách (Ảnh: Sưu tầm internet)
  • Bước 1: Tắt động cơ của xe và đạp bàn đạp phanh nhiều lần để giảm độ chân không trong bầu trợ lực. Sau đó, khởi động lại động cơ và kiểm tra độ cao của bàn đạp phanh rồi tắt động cơ một lần nữa.
  • Bước 2: Sử dụng dụng cụ kỹ thuật tháo ống chân không, tháo đường dầu phanh tại xi lanh và xi lanh tổng, sau đó tháo bàn đạp phanh.
  • Bước 3: Gỡ các đai ốc giữ bầu trợ lực phanh với vách ngăn ở giữa khoang động cơ, cabin và bầu trợ lực.
  • Bước 4: Lắp đặt bầu trợ lực phanh mới vào vị trí vách ngăn.
  • Bước 5: Gắn lại các bộ phận đã tháo vào vị trí ban đầu.
  • Bước 6: Xả khí trong xi lanh chính.

Lưu ý: Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh là công việc phức tạp. Nếu bạn không có chuyên môn và kinh nghiệm cần thiết, hãy đem xe đến dịch vụ sửa chữa ô tô Honda Mỹ Đình để được các kỹ thuật viên đảm nhiệm công việc này và thực hiện một cách an toàn và chính xác.

Kết bài

Bầu trợ lực chân không là một phần quan trọng trong hệ thống phanh ô tô, quyết định hiệu suất và an toàn khi lái xe. Vậy nên hãy thường xuyên kiểm tra và đi bảo dưỡng xe thường xuyên để có thể phát hiện ra vấn đề và khắc phục kịp thời. Nếu có bất cứ vấn đề gì về xe, hãy liên hệ ngay với Honda Mỹ Đình để được kiểm tra và bảo dưỡng một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất. 


Đánh giá post

CÁC BÀI VIẾT MỚI NHẤT

LIÊN HỆ VỚI HONDA Ô TÔ MỸ ĐÌNH