Bán trục xe ô tô: Kết cấu, phân loại và cách sửa chữa khi gặp sự cố

Bán trục xe ô tô (trục cầu xe ô tô) dùng để truyền lực dẫn động tới bánh xe và được sử dụng nhiều cho hệ thống treo độc lập trên ô tô. Một hệ thống độc lập để hỗ trợ bánh xe có thể giúp ô tô di chuyển. Nội dung bài viết dưới đây, Honda Mỹ Đình sẽ cùng bạn tìm hiểu về cấu tạo, cách thức hoạt động và phân loại trục cầu xe ô tô. 

Khái niệm bán trục xe ô tô là gì? 

Bán trục ô tô hay trục cầu là một thanh sắt truyền momen xoắn từ cầu chủ động ô tô hay từ động cơ truyền đến và truyền tới bánh xe chủ động. Công dụng chính là dùng trong các chuyển động lên/xuống của các bánh xe. Với hệ thống treo độc lập, xe cầu trước thì bán trục là bộ phận duy trì bánh xe ở một góc nhất định trong khi xe chuyển động. 

Bán trục ô tô hay trục cầu là bộ phận truyền momen xoắn đến bánh xe (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Bán trục ô tô hay trục cầu là bộ phận truyền momen xoắn đến bánh xe (Ảnh: Sưu tầm internet)

Hiểu đơn giản bán trục hay trục cầu trên xe là thanh sắt dài hoặc có khớp nối ngang thân xe. Nó kết nối cầu của hệ thống chuyển động với bánh để truyền lực từ động cơ đến các bánh xe. 

Công dụng của trục cầu xe ô tô 

Ngoài công dụng chính của bán trục đối với hệ thống chuyển động thì dưới đây là một vài công dụng khác của bộ phận này: 

  • Tạo ra sự đồng tốc: Khớp nối trong bán trục xe có tốc độ không thay đổi, dùng để loại bỏ tình trạng tốc độ không đồng đều giữa bán trục và trục bị dẫn động, bất kể góc của khớp nối như thế nào. Khớp nối sẽ được sử dụng đặc biệt hiệu quả với hệ thống treo độc lập. 
  • Truyền momen đến bánh xe: Một vật dùng để truyền momen xoắn từ động cơ tới bánh xe, đặc biệt là từ bánh xe chủ động tới các bánh xe không chủ động. Nếu là trên xe chuyển động toàn thời gian, bán trục lại càng phát huy hết tác dụng của nó. 
  • Tạo sự ổn định: Trục cầu xe ô tô tạo nên một sự ổn định trong hệ thống chuyển động dù xe lên dốc, vào cua hay xuống dốc. Bộ phận đảm bảo lực truyền đến các bánh xe theo nhu cầu người lái, địa hình,…
  • Mang khả năng chịu tải: Có một số trường hợp bạn sẽ thấy trục cầu này gãy làm đôi đó là khi va chạm hoặc trọng tải xe quá lớn so với khả năng của nó. Đây là nơi trọng lực, trọng tải của xe tác động lên cũng khá lớn. 
Trục cầu dùng để truyền lực từ cầu chủ động đến bánh xe chủ động (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Trục cầu dùng để truyền lực từ cầu chủ động đến bánh xe chủ động (Ảnh: Sưu tầm internet)

Phân loại đối với trục cầu xe ô tô 

Theo kết cấu ổ tựa để trục cầu được phân loại thành 4 kiểu chính. Dưới đây các bạn sẽ khám phá chi tiết các loại bán trục thịnh hành nhất hiện nay. 

  • Trục cầu không giảm tải: Đây là loại trục cầu có ổ bị trong và ổ bi ngoài gắn trực tiếp lên nó nên sẽ chịu toàn bộ các lực tải của xe và động cơ khi quay. Vì tính không an toàn nên ô tô hiện tại ngày nay sẽ không sử dụng loại trục cầu này. 
  • Bán trục giảm tải ½: Loại trục này có đặc điểm là ổ bi trong đặt ở vỏ visai, chỉ có ổ bi ngoài đặt trên bán trục. Chi phí tạo ra loại bán trục này rẻ hơn và có thể phân bổ được lựa nhiều nên sử dụng nhiều trên các máy kéo và ô tô du lịch là chính. 
  •  Bán trục giảm tải ¾: Ổ bi trong loại trục cầu này cũng đặt ở vỏ visai như trục cầu giảm tải ½. Nhưng ổ bi ngoài lại được đặt ở dầm cầu và lồng vào trong máy ơ của bánh xe. Khả năng chịu lực của loại trục cầu này được phân bổ rộng hơn nên sử dụng nhiều trên xe con, một số loại xe tải. 
  • Bán trục giảm tải hoàn toàn: Loại trục cầu này có một chút khác biệt so với trục cầu giảm tải ¾ là các ổ bi được đặt gần nhau. Khả năng chịu tải tốt nên nó được sử dụng nhiều trên các loại xe tải trung bình, lớn. 
Có 4 kiểu phân loại trục cầu dựa trên khả năng chịu tải (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Có 4 kiểu phân loại trục cầu dựa trên khả năng chịu tải (Ảnh: Sưu tầm internet)

Yêu cầu đối với chế tạo trục cầu xe ô tô 

Vì là bộ phận chịu tải chính đối với xe ô tô nên khi chế tạo, các nhà sản xuất sẽ phải hết đảm bảo rất nhiều yếu tố. Dưới đây sẽ là một vài điều kiện cơ bản bắt buộc nhà sản xuất phải đảm bảo trước khi sử dụng trục cầu cho xe. 

  • Có thể truyền được momen: Công dụng của bộ phận này là truyền momen quay đến các bánh xe chủ động nên yêu cầu đầu tiên là đảm bảo truyền lực tốt đến các bánh xe, đặc biệt là bánh xe chủ động. 
  • Đảm bảo tốc độ góc đều đặn: Đảm bảo truyền lực nhưng phải đều để duy trì tốc độ góc của bánh xe chuẩn. Khi xe cầu trước di chuyển, bánh trước sẽ kéo theo các bánh xe, trục cầu đảm nhận được vai trò truyền lực ổn định tới toàn bộ bánh xe. 
Chế tạo trục cầu phải đảm bảo truyền lực, giữ tốc độ góc cho xe (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Chế tạo trục cầu phải đảm bảo truyền lực, giữ tốc độ góc cho xe (Ảnh: Sưu tầm internet)

Cấu tạo từng loại trục cầu xe ô tô 

Với cách phân loại phía trên, có tới 4 loại trục cầu khác nhau trên thị trường hiện tại. Mỗi loại sẽ có cấu tạo khác nhau và dưới đây các bạn sẽ được khám phá chi tiết. 

Cấu tạo của loại trục cầu không giảm tải 

Ổ bi gắn toàn bộ lên trục cầu, bộ phận này chịu toàn bộ lực tải của xe. Vì lý do đó nên hiện tại đã không còn được sử dụng trên thị trường. 

Trục cầu không giảm tải (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Trục cầu không giảm tải (Ảnh: Sưu tầm internet)

Cấu tạo của trục giảm tải một nửa 

Loại trục cầu này có may ơ đơn giản gắn vào bán trục qua một then và chốt. Ổ bi cũng được lắp vào vị trí giữa vỏ cầu, trục cầu. Cấu tạo như vậy sẽ khiến trục cầu loại này chỉ chịu nửa trọng tải xe, đặc biệt là tải trọng ngang khi xe vào vị trí quay vòng. Một kết cấu đơn giản, giá thành rẻ nên sử dụng nhiều trên các loại xe du lịch hiện nay. 

Bán trục giảm tải một nửa (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Bán trục giảm tải một nửa (Ảnh: Sưu tầm internet)

Kết cấu bán trục giảm tải hoàn toàn

Trục cầu giảm tải ¾ và hoàn toàn có cấu trúc hoàn toàn giống nhau, đầu ngoài trục tựa lên ổ bi, ổ bi đặt giữa bánh xe chủ động và dầm cầu nên bộ phận dầm sẽ chịu lực cho trục cầu. Cấu trúc này giúp trục cầu không phải chịu lực và tải trọng quá lớn, vì thế có thể sử dụng trên ô tô trọng tải trung bình và lớn. 

Trục cầu ô tô giảm tải ¾ và hoàn toàn (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Trục cầu ô tô giảm tải ¾ và hoàn toàn (Ảnh: Sưu tầm internet)

Tìm hiểu về bán trục rời mới nhất hiện nay 

Trên các dòng xe chuyển động 2 cầu toàn thế gian cho 4 bánh hoặc chuyển động cầu sau có sử dụng treo độc lập hiện nay thường dùng bán trục rời. Hiểu trục cầu rời có nghĩa là các khớp đồng tốc sẽ được sử dụng cho từng bánh xe khác nhau. 

Có nhiều loại còn sử dụng trục rỗng với đường kính lớn hơn thông thường, độ cứng 2 bán trục như nhau và nếu có xảy ra vấn đề sẽ không bị gãy mà chỉ gãy khớp thì xử lý vấn đề sẽ dễ dàng hơn. Nói chung hiện nay trên thị trường với bán trục rời, các bạn sẽ có đa dạng hơn cách kết nối trục cầu này với nhau nhờ công nghệ mới của các nhà sản xuất xe hiện tại đã thay đổi rất nhiều. 

Bán trục rời là loại mới nhất được sử dụng phổ biến trên ô tô con hiện nay (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Bán trục rời là loại mới nhất được sử dụng phổ biến trên ô tô con hiện nay (Ảnh: Sưu tầm internet)

Nên sửa chữa trục cầu xe ô tô ở đâu?

Nếu như trục cầu xe ô tô xuất hiện các vết nứt ở các miếng cao su trong khớp nối tốc độ không đổi. Điều này dẫn tới những tiếng kêu bất thường và các khớp nối không thể chuyển động được nữa. Đây là vấn đề với trục cầu mà chủ xe phải quan tâm để sửa chữa nó ngay. 

Đặc biệt với xe chuyển động cầu trước, sự chênh lệch về chiều dài của các bán trục bên trái và phải khiến vô lăng bị chệch đột ngột về một phía hoặc xe sẽ đổi hướng khi tăng tốc đột ngột. Vì vậy các bạn hãy mang xe tới xưởng sửa chữa dịch vụ có uy tín để khắc phục trục cầu. 

Sửa chữa trục cầu nên đến những xưởng dịch vụ uy tín, có chuyên môn cao (Ảnh: Sưu tầm internet) 
Sửa chữa trục cầu nên đến những xưởng dịch vụ uy tín, có chuyên môn cao (Ảnh: Sưu tầm internet)

Bán trục là bộ phận cơ khí đơn giản nhưng lại đóng một vai trò quan trọng đối với hệ thống chuyển động của xe. Không nhiều thợ sửa có thể hiểu chi tiết bộ phận này, khi khắc phục nếu không có tay nghề sẽ ảnh hưởng đến xe, đặc biệt là bộ phận lái.

Kết luận

Bán trục trên ô tô là bộ phận đơn giản mà ít chủ xe quan tâm tới. Bộ phận cơ khí này có ảnh hưởng rất lớn tới chuyển động của xe và hiện tại được phân loại thành nhiều kiểu, nhiều dạng. Honda Mỹ Đình hy vọng nội dung bài viết giúp bạn hiểu chi tiết về bộ phận này và phát hiện ra vấn đề để mang đến xưởng dịch vụ của chúng tôi khắc phục. 

Đánh giá post

CÁC BÀI VIẾT MỚI NHẤT

LIÊN HỆ VỚI HONDA Ô TÔ MỸ ĐÌNH